hipsterlar neden sanattan anlamaz?

bu aralar düşündüğüm bir mesele var. bursa'ya gittiğimden midir nedir, düşünüp duruyorum insanlar neden sanatla uğraşırlar, ya da nasıl bir sanat ortaya koyabilirler diye. sağolsun ahmet hamdi tanpınar epey yardımcı oldu bu konuda.

sanat anlaşılmak için bir araçtır. kümülatiftir. birikir. zaten biriktirme yeteneğimiz olmasaydı sanat dahil medeniyetimiz olmazdı. birbirinin üzerine söylenmiş sözler üzerine kurulu bir dünyada yaşıyoruz. sanat da bu bağlamda meramını, hoşa gidecek şekilde anlatma olayıdır. sanat ispatlanamaz veya yanlışlanamaz. bilim gibi değildir. anlaşılabilir veya anlaşılamaz. üçüncü bir ihtimal söz konusu değildir. sanat, büyük mirasımızın bir parçası. bence sahip olduğumuz şeylerin, yani bu mirasın en değerlisi. hatta hepsi. bizi hayvanlardan farklı yapan şeydir sanat.

sanat, evrimi evrimleştirmemize yarar. bu yüzden bizi hayvanlardan ayrı kılar. hayvanlar da tıpkı bizim gibi tarih boyunca zorluklarla karşılaşıp hayati tehlikelerle yüzleştiler, ve tıpkı bizim gibi bunların bir şekilde üstesinden geldiler. insan da tıpkı hayvanlar gibi problemleri aşmak için didinir durur. neticede hayat problem çözmektir. sanat, bu zorluk aşılırken ortaya çıkar. kişiye has zorluk aşma usulünün kazandırdığıdır, o esnada şekillenir. geçmişte görülmüş usüllerden esinlendiği kadar insanın kattığıdır aynı zamanda. aufhebung gibi.

şairin derdi güzel bir şiir yazmak değil, derdini ortaya koymaktır. derdini ortaya koyma şekillerinden biridir şiir. şiir yazma yeteneğini gelenekten görür. sonra bunu kendi usulüyle yaptığı zaman, ki kendi derdini katması bu anlama gelir, kendi sanatını yapmış olur. mimar bir bina yaparken taşlara can verir. onlara konuşma ve anlatma yeteneği kazandırır. kendisi taşlara ne kadar öğretebilirse taşlar da o kadar anlatır.

günümüzde sanatın öldüğünü düşünüyorum. çünkü amacını yitirdi. artık insanlar taşlara üflemek değil güzel görünmek istiyorlar. güzel, anlamı olmadan bir hiçtir. estetik bağlamda ve anlamda güzeldir. misal, michelangelo'nun kavgasını bilmeyen birisi onun resmini ancak güzel bulabilir. onu anlayamaz.

hipsterlar zararlılar çünkü anlayamıyorlar. sadece güzel buluyor ve bununla ilgileniyorlar. halbuki estetik, duygunun ve belki de düşüncenin ancak daha genel manada yaşamın ve benliğin hoşa gidecek bir biçimde ifade edilmesidir.

hipsterlık güzel olan şeyin, hoş gelenin anlık tüketimine dayanır. bağlamından koparılmış bir güzelin heyula gibi dolaşmasından ibaret bu insanların güzel anlayışı. bu yüzden sanata zarar verip onun altını oyup duruyor.

insan neden resim yapar? derdini söylemek için. nasıl yaptığı estetik, neden yaptığı dert; ikisi birlikte sanattır.